استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها: راهنمای کامل کدخوانی

استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها: معنی هر کد چیست؟

در دنیای پیشرفته صنعت و مکانیک، روان‌کننده‌ها رگ‌های حیاتی دستگاه‌ها محسوب می‌شوند. اما آیا تا به حال به کدهای درج شده روی بسته‌بندی روغن‌ها و گریس‌ها دقت کرده‌اید؟ استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها زبان مشترک مهندسان و تولیدکنندگان برای تضمین عملکرد صحیح ماشین‌آلات است. اگر شما از روان‌کننده اشتباهی استفاده کنید، حتی اگر آن محصول گران‌قیمت باشد، ریسک آسیب‌های جدی به تجهیزات خود را بالا می‌برید.

در این مقاله جامع از وب‌سایت اسمارت کلین، قصد داریم به کالبدشکافی این کدها بپردازیم و بررسی کنیم که هر کدام از این گریدبندی‌ها چه پیامی برای سلامت دستگاه شما دارند.

اهمیت شناخت استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها

بدون وجود یک سیستم استاندارد، انتخاب روغن یا گریس مناسب غیرممکن بود. روان‌کننده‌ها بر اساس ویسکوزیته (گرانروی)، سطح کیفیت، غلظت و نوع افزودنی‌ها دسته‌بندی می‌شوند. شناخت استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها به شما کمک می‌کند تا:

• طول عمر قطعات را افزایش دهید.
• هزینه‌های تعمیر و نگهداری را به شدت کاهش دهید.
• راندمان انرژی دستگاه را بهینه کنید.

استاندارد ISO: مرجع جهانی ویسکوزیته روغن‌های صنعتی

استاندارد ISO (سازمان بین‌المللی استانداردسازی) سیستمی را برای طبقه‌بندی ویسکوزیته روغن‌های صنعتی ایجاد کرده است که با نام ISO VG (Viscosity Grade) شناخته می‌شود. در بحث استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها، کد ISO مستقیماً به غلظت روغن در دمای 40 درجه سانتی‌گراداشاره دارد.

گریدبندی ISO چگونه کار می‌کند؟

هر عدد که مقابل ISO VG قرار می‌گیرد، نشان‌دهنده ویسکوزیته سینماتیک روغن بر حسب سانتی‌استوک (cSt) است. برای مثال، روغن ISO VG 46 در دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد، گرانروی معادل ۴۶ میلی‌متر مربع بر ثانیه دارد.

روغن‌های با گرید پایین (مانند ISO 10) بسیار شل و روان هستند و برای دوک‌های سرعت بالا مناسب‌اند، در حالی که گریدهای بالا (مانند ISO 460) غلیظ بوده و برای گیربکس‌های سنگین تحت فشار استفاده می‌شوند.

استاندارد API: معیار سنجش کیفیت و عملکرد

موسسه نفت آمریکا (American Petroleum Institute) استانداردی را تدوین کرده است که بیشتر بر روی کیفیت عملکردی روغن‌های موتور و روغن‌های دنده (Gear Oils) تمرکز دارد. وقتی صحبت از استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها می‌شود، API تعیین می‌کند که آیا یک روغن برای تکنولوژی موتورهای مدرن مناسب است یا خیر.

دسته‌بندی API برای روغن موتور

• سری S (Service): مخصوص خودروهای بنزینی. حروف بعدی نشان‌دهنده سطح تکنولوژی هستند (مثلاً API SN یا SP که جدیدترین و باکیفیت‌ترین‌ها هستند).
• سری C (Commercial): مخصوص موتورهای دیزلی سنگین (مانند API CK-4).

دسته‌بندی API برای روغن دنده

در اینجا با کدهایی نظیر GL-4 و GL-5 روبرو هستیم. این گریدها مشخص می‌کنند که روغن چقدر در برابر فشار شدید (EP) و سایش مقاوم است. استفاده از روغن دنده با استاندارد اشتباه می‌تواند باعث خوردگی قطعات مسی در گیربکس شود.

استاندارد NLGI: طبقه‌بندی غلظت گریس‌ها

در حوزه گریس‌ها، مهم‌ترین بخش از استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها، موسسه ملی گریس‌های روان‌کننده (NLGI) است. این استاندارد برخلاف ISO که روی جریان روغن تمرکز دارد، روی “قوام” یا سفت بودن گریس تمرکز می‌کند.

درجات ۹‌گانه NLGI

این گریدبندی از 000 (بسیار شل و مایع) شروع شده و تا 6 (بسیار سفت مانند آجر) ادامه می‌یابد.

• NLGI 2: پرکاربردترین گرید در صنعت و خودرو است که قوامی شبیه به کره دارد.
• NLGI 00: برای سیستم‌های روان‌کاری مرکزی که نیاز به پمپاژ راحت دارند استفاده می‌شود.

انتخاب گرید NLGI مناسب تضمین می‌کند که گریس در محل اتصال باقی بماند و بر اثر حرارت یا فشار به بیرون نشت نکند.

تفاوت‌های کلیدی و نحوه انتخاب هوشمندانه

درک استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها به شما این دید را می‌دهد که بدانید روغن هیدرولیک شما (ISO)، روغن موتور خودروی شما (API) و گریس بلبرینگ‌های چرخ شما (NLGI) هر کدام بر اساس چه منطقی تولید شده‌اند.

بسیاری از کاربران به اشتباه تصور می‌کنند که هرچه روغن غلیظ‌تر باشد، بهتر است. اما حقیقت این است که روان‌کننده باید دقیقاً طبق دفترچه راهنمای سازنده دستگاه (OEM) انتخاب شود. غلظت بیش از حد باعث افزایش اصطکاک داخلی و داغ شدن دستگاه می‌شود، در حالی که غلظت کم باعث تماس فلز با فلز و سایش زودرس می‌گردد.

تأثیر افزودنی‌ها در کنار استانداردها

علاوه بر گریدبندی، افزودنی‌هایی مانند ضد کف (Anti-foam)، ضد زنگ (Anti-rust) و پاک‌کننده‌ها نقش مهمی دارند. شرکت اسمارت کلین با در نظر گرفتن این استانداردها، محصولاتی را عرضه می‌کند که بالاترین تطابق را با شرایط سخت کاری و اقلیم‌های مختلف دارند.

چرا محصولات اسمارت کلین؟

ما در اسمارت کلین اهمیت دقت در استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها را به خوبی درک می‌کنیم. تمامی محصولات ارائه شده در سایت ما مطابق با آخرین ویرایش‌های استانداردهای بین‌المللی تست و عرضه می‌شوند.

اگر برای انتخاب روان‌کننده مناسب دستگاه خود تردید دارید، کارشناسان ما آماده ارائه مشاوره تخصصی به شما هستند.

نتیجه‌گیری

شناخت استانداردهای جهانی و گریدبندی (ISO، API، NLGI) در روان کننده ها تنها یک بحث تئوریک نیست؛ بلکه یک مهارت ضروری برای هر تکنسین و مدیر فنی است. با تکیه بر استانداردهای ISO برای ویسکوزیته، API برای کیفیت عملکرد و NLGI برای قوام گریس، می‌توانید ایمنی و بهره‌وری سیستم‌های خود را تضمین کنید. اسمارت کلین همواره در کنار شماست تا بهترین انتخاب را بر اساس این استانداردهای جهانی داشته باشید.

سوالات متداول درباره استانداردهای روان‌کننده

۱. آیا می‌توان روغن ISO 46 را به جای ISO 68 استفاده کرد؟

خیر، مگر در موارد خاص که سازنده اجازه داده باشد. تغییر گرید ویسکوزیته می‌تواند باعث افت فشار هیدرولیک یا عدم روغن‌کاری مناسب در دماهای بالا شود.

۲. معنی حروف بعد از گرید API (مثل SN) چیست؟

هرچه حرف دوم در الفبای انگلیسی جلوتر باشد (مثلاً P جلوتر از N است)، روغن دارای تکنولوژی جدیدتر، مقاومت اکسیداسیون بالاتر و محافظت بهتر از قطعات است.

۳. گریس NLGI 2 برای چه بخش‌هایی مناسب است؟

این گرید برای اکثر یاتاقان‌های صنعتی، اتصالات خودرو و کاربردهای عمومی که نیاز به ماندگاری گریس در جای خود دارند، استاندارد طلایی محسوب می‌شود.